Βίκυ Καλογερά: Ποια είναι η Σερραία αστροφυσικός που κατέκτησε το σύμπαν

Βίκυ Καλογερά: Ποια είναι η Σερραία αστροφυσικός που κατέκτησε το σύμπαν

09.05.18, 08:27

Βίκυ Καλογερά: Ποια είναι η Σερραία αστροφυσικός που κατέκτησε το σύμπαν

Στις αρχές του έτους απονεμήθηκε στην Ελληνίδα αστροφυσικό Βίκυ Καλογερά ένα ακόμα βραβείο. Το Dannie Heineman Prize for Astrophysics που της δόθηκε για το πρωτοποριακό της έργο το οποίο μελετά τα συμπαγή αντικείμενα στα αστροφυσικά συστήματα ήταν ένα ακόμα επίτευγμα για μία 43χρονη γυναίκα που αποδεικνύει καθημερινά πως με αφοσίωση και επιμονή, τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο.

Η Καλογερά είναι μια διακεκριμένη καθηγήτρια Φυσικής και Αστρονομίας, ενώ εργάζεται επίσης ως διευθύντρια του Κέντρου Διεπιστημονικής Εξερεύνησης και Έρευνας στην Αστροφυσική του Northwestern (CIERA).

Πέρυσι, ήταν μια από τις τέσσερις εκπροσώπους των σχολών αστρονομίας της Βορειοδυτικής Αγγλίας που συνεργάστηκαν με διεθνείς ερευνητές για να ανιχνεύσουν τη θεαματική σύγκρουση δύο αστέρων με τη χρήση βαρυτικών κυμάτων και φωτός. Μία έρευνα που απέσπασε το Νόμπελ Φυσικής.
Το επιστημονικό της έργο αναγνωρίζεται πλέον διεθνώς. Γι’ αυτό άλλωστε και δέχθηκε τα συγχαρητήρια του προέδρου της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλου όταν έγινε γνωστή η εκλογή της ως μέλους της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ.
Ποια είναι όμως η Ελληνίδα επιστήμονας που διαπρέπει στο εξωτερικό; Πως έφτασε μέχρι εκεί;

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ελλάδα, στις Σέρρες, σε μια μάλλον φτωχή οικογένεια. Οι γονείς της είχαν ζήσει και επιβιώσει από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τον εμφύλιο που ακολούθησε και πίστευαν πως η εργασία πρέπει να αποτελεί την βασική προτεραιότητα των ανθρώπων. Ο πατέρας της είχε αποφοιτήσει από το γυμνάσιο, ενώ η μητέρα της είχε τελειώσει μόνο το δημοτικό σχολείο.
Ο πατέρας της θεωρούσε ότι τα κορίτσια δεν χρειάζονταν περισσότερη σχολική φοίτηση από αυτή του δημοτικού. Εάν «τραβούσαν» στο σχολείο, καλώς. Εάν όχι θα μπορούσαν πάντα να βρουν ένα εργατικό και καλό παιδί και να παντρευτούν.

Παρά την περιορισμένη μόρφωσή τους όμως και οι δύο της γονείς την ενθαρρύναν πολύ να δουλέψει σκληρά και να σπουδάσει και ποτέ δεν περιόρισαν τις φιλοδοξίες της (αν και δεν χάρηκαν ιδιαίτερα όταν τους είπε ότι ήθελε να μετακομίσει στην άλλη άκρη του κόσμου για να διδάξει …).

Ο πατέρας της ενθάρρυνε ιδιαίτερα την πρόωρη τάση της στα μαθηματικά. Η ίδια θεωρεί πως στάθηκε επίσης αρκετά τυχερή ώστε να έχει σπουδαίους δασκάλους στην πορεία: Από τον δάσκαλο του δημοτικού σχολείου που την έσπρωξε στα μαθηματικά, μια καθηγήτρια στο γυμνάσιο που την ενέπνευσε και έκανε τα μαθηματικά πολύ διασκεδαστικά κι έναν «καταπληκτικό καθηγητή φυσικής», όπως τον χαρακτηρίζει, που είχε στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση κι ο οποίος της άνοιξε την πόρτα στον θαυμαστό κόσμο της επιστήμης.

Από τα εφηβικά της χρόνια στο γυμνάσιο ήξερε ότι δεν ήταν απλά τα μαθηματικά η επιστήμη που την ενδιέφερε, αλλά η φυσική κι έτσι αποφάσισε να την ακολουθήσει στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου φοίτησε αργότερα. Αρχικά δεν είχε στο μυαλό της μια ακαδημαϊκή σταδιοδρομία, στην πραγματικότητα παραδέχεται πως δεν είχε ιδέα τι ήταν καν μια σταδιοδρομία στην επιστημονική έρευνα … Ως πρωτοετής φοιτήτρια εισήχθη στην αστρονομία και την αστροφυσική από δύο υπέροχους καθηγητές και όπως λέει… ερωτεύτηκε το θέμα. Συναντήθηκε επίσης με άλλους Έλληνες που είχαν πάει στις ΗΠΑ ή τον Καναδά και είχαν γίνει καθηγητές πανεπιστημίων. Σε εκείνο το σημείο ήξερε ακριβώς τι ήθελε να κάνει με τη ζωή της.

Παράλληλα με τις σπουδές της εργάστηκε με μερική απασχόληση στο λογιστήριο μιας εταιρείας και είχε την δυνατότητα να έχει ένα ανεξάρτητο εισόδημα για τα προσωπικά της έξοδα. Στο δεύτερο έτος σπουδών της είδε την ανακοίνωση ενός διεθνούς συνεδρίου στην Κρήτη και αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τα χρήματα που εξοικονομούσε για να παρακολουθήσει το συνέδριο, παρόλο που δεν είχε ξεκινήσει ακόμα την έρευνα. Η εμπειρία του συνεδρίου ήταν καθοριστική για την μετέπειτα πορεία της: Συνάντησε κορυφαίους ερευνητές, παρακολούθησε εξαιρετικές συνομιλίες, εισήχθη στον κόσμο της έρευνας. Ενώ βρισκόταν εκεί, ανακάλυψε μια προπτυχιακή ερευνητική ευκαιρία που χρηματοδοτούνταν από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την εκμεταλλεύτηκε και πέρασε ένα μέρος της επόμενης χρονιάς της ως φοιτήτρια κάνοντας έρευνα στο Άμστερνταμ.

Τα υπόλοιπα είναι ιστορία, όπως λένε … Μετά από μια δεύτερη πρακτική άσκηση στο τελευταίο έτος της σε ένα Ινστιτούτο στη Βόννη της Γερμανίας, ολοκλήρωσε τις σπουδές της στην Ελλάδα και υπέβαλε αίτηση για μεταπτυχιακά στις ΗΠΑ, γνωρίζοντας πως εκεί θα έχει την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση.
Εντάχθηκε στο πρόγραμμα σπουδών στην Αστρονομία του Urbana-Champaign. Πέντε χρόνια αργότερα πήρε το διδακτορικό της, μετακόμισε στο Κέντρο Χάρβαρντ-Σμιθσονίας για Αστροφυσική ως μεταδιδακτορικός συνεργάτης και τέσσερα χρόνια αργότερα προσλήφθηκε από το Northwestern ως βοηθός καθηγητή.

Ποια ακριβώς όμως είναι η δουλειά της και τι κάνει σε καθημερινή βάση; Παρά τις διακρίσεις και το ερευνητικό της έργο, δεν έχει σταματήσει την διδασκαλία. Διδάσκει περίπου δύο μαθήματα ανά έτος, σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο. Παράλληλα κάνει έρευνα, παρέχει συμβουλές και καθοδηγεί έρευνες φοιτητών και μεταδιδακτορικών συνεργατών.

Η μέθοδος της είναι η εξής: Διατυπώνει ερωτήσεις, σκέφτεται πώς να προσεγγίσει την επίλυση των ερωτήσεων και στη συνέχεια να εκπαιδεύσει τους φοιτητές της μέχρι το σημείο που μπορούν να κάνουν τους υπολογισμούς που τους επιτρέπουν να αντιμετωπίσουν τα ερευνητικά ζητήματα ενδιαφέροντος.
Παλεύει επίσης για την αύξηση των κονδυλίων της εκάστοτε έρευνας: Ως καθηγήτρια πρέπει να πείσει τους οργανισμούς χρηματοδότησης να χρηματοδοτήσουν τα ερευνητικά της σχέδια, ώστε να μπορέσει να στηρίξει τους σπουδαστές, αλλά και την έρευνα. Η συγγραφή επιτυχημένων, ποιοτικών προτάσεων προς τους οργανισμούς χρηματοδότησης είναι ένα σημαντικό μέρος αυτού που κάνει τακτικά (συνήθως πρέπει να φτιάξει μια τέτοια πρόταση κάθε 1-2 μήνες) .

Παράλληλα συντάσσει ερευνητικά άρθρα για επιστημονικά περιοδικά και προβάλει τα αποτελέσματα των ερευνών μέσω παρουσιάσεων σε συνέδρια και δημόσιες διαλέξεις.
Και δεν είναι μόνο αυτά:
Είναι στην υπηρεσία των πανεπιστημιακών επιτροπών: Οι πανεπιστημιακοί καθηγητές, πρέπει να κάνουν εργασίες, ορισμένες συνήθεις (π.χ. πώς κινείται το θεσμικό όργανο (στρατηγικός σχεδιασμός, ομάδες ηγεσίας που εξετάζουν τομείς αριστείας, επανεξέταση προγράμματος κ.λπ.)
Είναι μέλος της επιτροπής στην επιστημονική κοινότητα: Επιτροπές αξιολόγησης από ομότιμους των ερευνητικών προτάσεων, συμβουλευτικά όργανα στις υπηρεσίες χρηματοδότησης, κλπ
Παράλληλα συμμετέχει σε 3-4 επιτροπές οποιαδήποτε στιγμή στο πανεπιστήμιο και 2-3 επιτροπές στην επιστημονική κοινότητα. Οι εργασίες σε αυτές περιλαμβάνουν ταξίδια για συζητήσεις και συνεδριάσεις επιτροπών και γραπτές εκθέσεις.
Τέλος αναλαμβάνει την επιστημονική οργάνωση ερευνητικών εκδηλώσεων (συνέδρια, επίσκεψη ομιλητών για συσκέψεις κ.λπ.).
Κι αν (δικαιολογημένα) απορείτε, όχι δεν αναφερόμαστε σε πολλά και διαφορετικά άτομα. Συνεχίζουμε να μιλάμε μόνο για την κυρία Καλογερά.

Σαν γυναίκα όμως έτυχε αρκετές φορές να βρεθεί μπροστά σε ανθρώπους που την αμφισβήτησαν. Πως το αντιμετώπισε; Απλά δεν έδινε προσοχή … Στην πράξη, ποτέ δεν αντιμετώπισε καταφανείς διακρίσεις, αλλά από τη στιγμή που έφτασε στις ΗΠΑ άρχισε να αναγνωρίζει όλες τα λεπτές ενδείξεις, κυρίως ασυνείδητης μεροληψίας. Παραδέχεται όμως πως μπορεί ακόμη να αναγνωρίσει τα σημάδια στον εαυτό της και συνειδητά προσπαθεί να καταπολεμήσει την ασυνείδητη προκατάληψη.
Έχει όμως μία συμβουλή να δώσει σε όλες τις γυναίκες: «κάνετε την δουλειά σας όσο καλύτερα μπορείτε, αγνοείτε τις προκαταλήψεις και γνωρίζετε ότι ναι, ίσως χρειαστεί να πετύχετε περισσότερες επιτυχίες από τους άνδρες συναδέλφους σας για να αναγνωριστείτε, αλλά είναι σημαντικό να μην αφήσετε τις αντιλήψεις των άλλων ανθρώπων να επηρεάσουν την αποφασιστικότητά σας. Έτσι ώστε να τους αποδείξετε πως κάνουν λάθος» λέει.

Το να ισορροπεί την εργασία και την προσωπική της ζωή όμως δεν είναι εύκολο. Είναι ένας συνεχής αγώνας, όπως επισημαίνει. Ο σύζυγός της είναι επίσης ακαδημαϊκός, καταλαβαίνει πλήρως και μοιράζεται κάθε πτυχή της ζωής της, αλλά το να έχει μικρά παιδιά και να μεγαλώνει μια οικογένεια είναι δύσκολη υπόθεση.
Μπορεί όλοι να θεωρούν πως έχει επιτύχει κάθε φορά που κάποια έρευνα της χρηματοδοτείτε, παίρνει κάποιο βραβείο, ή γίνονται αναφορές στις δημοσιεύσεις της για κάποια έρευνα. Η ίδια πιστεύει πως η καλύτερη απόδειξη της επιτυχίας της προέρχεται από την αίσθηση της αυτοπεποίθησης ότι έκανε ό, τι καλύτερο μπορούσε και συνέβαλε στις προσπάθειες για την απάντηση στις ερωτήσεις και την επίλυση των μυστηρίων που μας περιβάλλουν.
Και μπορεί να είχε εξαιρετικούς δασκάλους, όμως ο μέντορας της θεωρεί πως ήταν ο πατέρας της με έναν πολύ περίπλοκο τρόπο. Της δίδαξε πως να δουλεύει σκληρά και να είναι υπερήφανη γι’ αυτό. Τα ελαττώματά του της έμαθαν τι να αποφεύγει.
Κι αν υπάρχει μια συμβουλή που θα έδινε στους νέους αυτή θα ήταν η εξής: «Ακολουθήστε το πάθος σας, αγνοήστε τι σας λένε οι άλλοι, όταν βλέπετε καθαρά την πορεία σας, εργάζεστε σκληρά, μην δίνετε προσοχή στις μικρο-επιθέσεις. Να επικεντρώνεστε σε θετικές σκέψεις».

Κι αν υπάρχει κάποιος που αξίζει οι νέοι να ακούσουν τη συμβουλή του, αυτή είναι σιγουρα η κυρία Βίκυ Καλογερά…

πηγή: reader.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:

Μοιράσου το:

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.